Rss Feed

Nắng vàng phương Nam chờ đón những Cánh Diều

Đăng lúc: Thứ ba - 17/04/2018 14:45 - Người đăng bài viết: Hội Điện Ảnh TP.HCM
Toàn bộ 13 phim truyện điện ảnh dự thi tranh giải thưởng Hội Điện ảnh Việt Nam Cánh Diều năm 2017 đều là các tác phẩm của các Hãng phim tư nhân phía Nam.
Lễ trao giải thưởng sẽ diễn ra tại Nhà hát Lớn (Hà Nội) vào 20 giờ ngày 15.04.2018 và bao giờ hạng mục phim truyện điện ảnh dự thi cũng thu hút sự quan tâm và đón đợi nhiều nhất. Dù còn nhiều ý kiến tranh cãi, nhưng phải thừa nhận khách quan rằng “mùa phim” năm nay của điện ảnh tư nhân phía Nam đã và đang có những chuyển biến, bứt phá đáng khích lệ. Bằng những cố gắng nhất định, hầu hết các bộ phim dự thi đều hướng đến những giá trị nhân văn, mang đậm tình người, góp phần tạo nên một diện mạo điện ảnh thị trường vừa nhắm đến hiệu quả doanh thu phòng vé, vẫn vừa cố gắng hướng tới mục tiêu xây dựng tác phẩm đạt giá trị nghệ thuật.

Một dòng phim trẻ trung tươi mới nhiều sinh khí
Đã bớt dần những màn tấu hài dễ dãi chọc cười một cách cơ học mà lâu nay nhiều người vẫn hay dùng từ “thảm họa”. Thay vào đó là sự nghiêm túc hơn trong cách đặt và giải quyết vấn đề. Đề tài, nội dung các bộ phim như: Cô Ba Sài Gòn, Em chưa 18, Cô gái đến từ hôm qua, Ngày Mai Mai cưới, Sắc đẹp ngàn cân, Yêu đi đừng sợ, Mẹ chồng, Giấc mơ Mỹ, Bạn gái tôi là Sếp, Dạ Cổ Hoài Lang, Đảo của dân ngụ cư… đều xoay quanh tình yêu, tình người hoặc lòng yêu nước, yêu những giá trị truyền thống… qua những cung bậc hỉ, nộ, hoan lạc, ái ố… với bao cảm xúc hạnh phúc, khổ đau khác nhau. Đây là sự đụng độ của những suy nghĩ, quan niệm và cách sống nhiều khi đối lập đầy dằn vặt. Lối suy nghĩ hiện đại “dám làm - dám chịu” được thể hiện thành chính kiến mạnh mẽ, mang tính phản biện thời đại của giới trẻ - những “công dân toàn cầu” trong thời đại @ luôn đòi được “sống cho chính mình”. Đây còn là những đụng độ của những hệ giá trị về văn hóa giữa truyền thống và hiện đại, giữa cũ và mới, giữa quá khứ và hiện tại, giữa hôm qua và hôm nay. Và… nếu muốn đối thoại, mỗi thế hệ đôi khi cũng phải biết thỏa hiệp để tương tác, cộng hưởng và tôn trọng để hiểu nhau.
Thế hệ đạo diễn trẻ: Lê Thanh Sơn, Lý Minh Thắng, Phan Gia Nhật Linh, Hồng Ánh, Nguyễn Quang Dũng… đã thể hiện rõ sự tươi mới và chững chạc tay nghề. Có lẽ nhờ sự nói thay, nói trúng những suy nghĩ trẻ trung bằng giọng điệu rất “teen”, hoặc mang nhiều yếu tố hấp dẫn, gay cấn mà nhiều bộ phim Việt đã đoạt doanh thu cao như: “Em chưa 18 (Đạo diễn Lê Thanh Sơn) với 176 tỉ đồng, phim Cô gái đến từ hôm qua (Đạo diễn Phan Gia Nhật Linh) mới sau hơn 10 ngày chiếu đã đoạt doanh thu hơn 50 tỉ đồng, Mẹ chồng (Đạo diễn Lý Minh Thắng) với doanh thu hơn 70 tỉ đồng… Bên cạnh đó, Đảo của dân ngụ cư (Đạo diễn Hồng Ánh) lại kén khách với doanh thu không cao nhưng lạ là bộ phim tạo nhiều ấn tượng khốc liệt.

Sức trẻ trung tươi mới nhiều sinh khí còn đến từ những hình tượng nhiều nhân vật và để lại nhiều ấn tượng với diện mạo và sự hóa thân vào nhân vật của nhiều nữ diễn viên trẻ với khuôn mặt, diện mạo, ngoại hình khả ái và diễn xuất tốt như những: Nhã Phương vai Phương (trong Yêu đi đừng sợ), Kaity Nguyễn vai Linh Đan (trong Em chưa 18), Minh Hằng vai Hà My (trong Sắc đẹp ngàn cân), Ninh Dương Lan Ngọc vai Như Ý (trong Cô Ba Sài Gòn), Miu Le vai Việt An - lúc lớn (trong Cô gái đến từ hôm qua), Diệp Nhi vai Mai trong Ngày Mai Mai cưới… đã tạo nên sức hấp dẫn “người xem phim hôm nay” với trên 76% là khán giả từ 15 đến 30 tuổi (theo kết quả điều tra xã hội học mới nhất tại Tp. Hồ Chí Minh).
Sự trẻ trung tươi mới nhiều sinh khí còn đến từ sự tự tin trong nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ hình ảnh qua cấu trúc kịch bản, thiết kế mỹ thuật, quay phim, dựng phim… bằng lối kể chuyện khá đa dạng phong phú: khi thì theo lối hiện thực, khi thì đan xen các thủ pháp đồng hiện hoặc bán siêu thực… thể hiện rõ sức trẻ trung tươi mới và mang đến cho người xem nhiều thú vị, kể cả những giọt nước mắt xúc động chia sẻ.
Ngổn ngang nhiều tranh luận
Điểm lại số liệu, năm 2015 có 41 phim được sản xuất bao gồm cả các đơn vị sản xuất phim truyền thống nhà nước và phim xã hội hóa, thì năm 2016 chỉ có 35 phim tư nhân, năm 2017 có 39 phim tư nhân. Tại buổi Toạ đàm “Nhìn lại sáng tác điện ảnh, phim truyền hình 2017”, Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam Đặng Xuân Hải nêu rõ “sự vắng bóng đã 2 năm rồi của các cơ sở sản xuất truyền thống Hãng phim nhà nước… Và, nếu tiếp tục buông bỏ vai trò định hướng nghệ thuật, thì sự phát triển điện ảnh sẽ tiếp tục mất cân đối khi thiếu thể loại và đề tài có mảng lịch sử truyền thống và những vấn đề xã hội, thời đại nóng bỏng tính thời sự”…
Cùng chung chia sẻ trên, TBT Tạp chí Thế giới Điện ảnh Đinh Trọng Tuấn cũng nêu ý kiến: “Đã 2 năm nay nhà nước không đầu tư cho sản xuất phim truyện điện ảnh, nên quả là khó khăn với sự phát triển của ngành. Cần nhận thức rõ điện ảnh vừa là giải trí, vừa là văn hoá…”
NSND Đạo diễn Lê Hồng Chương cũng cho rằng: “Không thể thiếu vai trò của nhà nước trong việc đầu tư cho những tác phẩm lớn. Hiện nhà nước vẫn tài trợ 100% cho phim tài liệu và phim hoạt hình, nhưng với phim truyện thì không. Ngoài ra, với phim tài liệu, hoạt hình làm ra sẽ chiếu ở đâu? Cần xem lại mối quan hệ giữa điện ảnh và truyền hình không được giải quyết…”
Về “chất lượng không đồng đều là điều dễ thấy qua diện mạo điện ảnh với 13 bộ phim dự thi. Trưởng Ban giám khảo phim truyện Điện ảnh, Đạo diễn Vũ Xuân Hưng nhận xét: “Với các đề tài như tình cảm gia đình, tình yêu học đường, về dân tộc, về văn hoá cội nguồn gia đình và tình người. Còn hiếm thiếu những phim mang triết lý sâu sắc. Vẫn còn hiện trạng lạm dụng nhân vật bất bình thường về giới tính. Có phim bộc lộ sự lúng túng, bố cục thiếu mạch lạc, diễn xuất còn cường điệu gây cảm giác không thật. Đây đó còn hạn chế trong việc sử dụng màu sắc, chất liệu phục trang, nghệ thuật hóa trang còn chưa chuẩn nên đã làm giảm hiệu quả và giá trị tác phẩm…”
NSND Đạo diễn Nguyễn Thanh Vân tổng kết thẳng thắn: “Luật đào thải khắt khe nhất với mỗi bộ phim chính là do khán giả. Chúng ta đang sống trong một thời kỳ mà xã hội có rất nhiều vấn đề nóng bỏng, nhưng dường như nó lại bị tách rời với điện ảnh. Những phim tốt nhất của chúng ta vẫn còn thấp so với mặt bằng của điện ảnh thế giới”…
Đặt vấn đề từ góc nhìn của khán giả, đạo diễn Đỗ Minh Tuấn, thành viên Ban Giám khảo phim truyện điện ảnh rất lạc quan khi cho rằng “mùa phim năm nay đã gây cho ông sự xúc động nhiều mặt vừa ấn tượng, vừa bạo liệt”. Ông tóm gọn cảm nghĩ của mình khi: “phim nhà nước đã lùi đi”, trong khi “phim xã hội hóa” đã và đang gánh vác cả mục tiêu thị trường và định hướng xã hội - nghệ thuật mang tính thị trường, tính nhân văn và thể hiện được diện mạo mới. Gianh giới giữa thị trường và nghệ thuật đã quyện vào nhau”, thậm chí đã dám làm “tới bến, tới tầm, tới cùng” để đạt được cảm xúc bi thương lay động sự thổn thức trước những xung đột giữa các hệ giá trị về: trẻ - già, cũ - mới, truyền thống - hiện đại… Nêu dẫn chứng bằng bộ phim Dạ cổ Hoài lang,  ông lạc quan về thành công của bộ phim khi chính nó đã phản ánh bi kịch từ bí mật của cộng đồng, bí mật cá nhân, bí mật của tâm hồn… và “rất đáng trân trọng khi nhà sản xuất đã dũng cảm khi đầu tư cho những bộ phim đòi hỏi sự cao tay trong cách xử lý không gian đa chiều: không gian lịch sử, không gian cộng đồng, không gian tưởng niệm, không gian kỹ xảo… Theo ông, nếu so sánh giữa cái lảng bảng, mơ hồ… tràn ngập trong điện ảnh thế giới thì có thể thấy, “phim Việt Nam đang có dấu hiệu trở mình mạnh mẽ với dòng phim xã hội hóa đang gánh vác cả giá trị thị trường và văn hóa. Vì thế, cần thay đổi cách đánh giá theo từng loại chuẩn khác nhau để không bị nhầm lẫn”.
Ngược lại ý kiến trên, đạo diễn, NSND Nhuệ Giang lại cho rằng chỉ có khoảng 1/3 số phim “là xem được”, còn lại là “yếu kém, thiếu chuyên nghiệp và chưa có tác phẩm nào xuất sắc như mong đợi”. Bà lo lắng, khi nhà nước buông bỏ mặt trận đầu tư cho văn hóa, thì “nếu coi hài hước là tiêu chí ăn khách thì hài trong những tình huống diễn xuất cường điệu, kệch cỡm, gây phản cảm sẽ có hại về giáo dục thẩm mỹ và thể hiện sự thiếu chuyên nghiệp và có hại và nguy hiểm hơn khi đưa phim ra thị trường vì nó tạo ra một thế hệ khán giả lười biếng không cần suy nghĩ”…
NSND Đạo diễn Đào Bá Sơn nêu nhận định khác khi: đã và đang có cuộc cạnh tranh khốc liệt dòng phim tư nhân. Rất cần lý giải phong trào làm phim dựa theo kịch bản nước ngoài để “Việt hóa”. Vậy tại sao phải mua kịch bản? Có phải vì nó hay? Vì nó “ăn khách”? Ông băn khoăn: “Có nên đặt ra tiêu chí những phim phiên bản nước ngoài không nên chấm vì nó hạn chế sự sáng tạo?”. Ông cũng đặt câu hỏi: “Hãy cùng lý giải vì sao không hề có các diễn viên ngôi sao mà bộ phim Em chưa 18 làm mưa làm gió trên màn ảnh và đứng đầu về doanh thu trong các phim Việt Nam đông khách?”. Và theo ông, rất nên “có cái nhìn thoáng hơn để chính chúng ta không bị già nua, cực đoan trong nhìn nhận, thẩm định, nhận xét, đánh giá các tác phẩm và nên công bằng hơn với dòng phim này vì nó xứng đáng được khích lệ…”
TS Hùng Tú cho rằng, khái niệm “thị trường” với các bộ phim mì ăn liền khi xưa như: Ngã ba lòng, Tám Tàng về làng… vào những thập niên 90 của thế kỷ trước đã không còn giống với thị trường điện ảnh bây giờ. Giờ đây nhiều người xem phim có trình độ ngoại ngữ và tin học thành thạo, có khả năng lan truyền, tiếp thị, tiếp cận nhanh bằng công nghệ thông tin, và họ chính là những “công dân toàn cầu” của nền công nghiệp 4.0 trong tương lai gần với khả năng cảm thụ nghệ thuật và tiếp thị trên mạng internet đầy hiệu quả, tinh vi và nhanh chóng. Như thế, “mọi thông điệp lớn lao muốn gửi gấm trong những tác phẩm nghệ thuật không có khách, liệu có giao giảng được cho ai?”.
Từ 500 mẫu phiếu khảo sát thăm dò phát ra và thu về, kết quả phân tích số lượt người xem đến rạp cho thấy có đến 76,68 % khán giả có độ tuổi từ 15 đến 30 tuổi. Người xem từ 35 đến 45 tuổi (chủ yếu  là nhân viên văn phòng) chiếm 17, 58 %, trong khi khán giả từ 50 đến 60 tuổi chỉ chiếm 5,74 %. Do nạn ăn cắp bản quyền mà nhà sản xuất Cô Ba Sài Gòn khóc ròng đã đặt thành vấn đề cần thay đổi hình thức phổ biến phim truyền thống trong thời gian trước mắt và tương lai lâu dài.

Nhà nghiên cứu điện ảnh Lê Cẩm Lượng nhận định: “Điện ảnh đang vừa tồn tại và đang phát triển. Xã hội hóa sôi động đã và đang thành hiện thực trong lĩnh vực làm phim. Người xem phim cần có cái để xem, thế nhưng những vấn đề sôi động vắng bóng. Muốn để điện ảnh phát triển cần có: Thể chế - Tài chính - Tài năng”.
Phó Chủ tịch thường trực Hội Điện ảnh Việt Nam – Biên kịch Nguyễn Thị Hồng Ngát kêu gọi “Ngoài việc định hướng nghệ thuật, cần hết lòng ủng hộ phim Việt Nam và khuyến khích các đơn vị sản xuất phim tư nhân cùng chung sức, chung lòng đầu tư phát triển điện ảnh Việt”.
Để phim truyện Việt Nam “thuần Việt”, không biến thành bản sao của phim Mỹ, phim Hàn, phim Hoa ngữ… mà vẫn có lối kể chuyện hiện đại phù hợp, thu hút khán giả là điều đáng quan tâm và đáng bàn nghiêm túc khi định hướng tiêu chí nghệ thuật cho xu hướng sáng tác hôm nay. Có khá nhiều khán giả thích thú với Em chưa 18, Yêu đi đừng sợ… bởi cách kể chuyện khá hiện đại, hấp dẫn người xem và nhất là giới trẻ từ hình ảnh đến thoại trong việc tạo nên không khí và hình tượng phim với tư duy thẩm mỹ tốt, có tay nghề chững chạc, nhưng cũng có không ít ý kiến ngần ngại khi cho rằng style phim không mang “chất Việt Nam”. May mắn là, những: Cô Ba Sài Gòn, Cô gái đến từ hôm qua, Mẹ chồng, Ngày Mai Mai cưới… là những minh chứng khá cụ thể khi những người làm phim ngày càng có ý thức khôn khéo và tinh tế hơn trong cách kể chuyện và cố gắng tạo nên “chất thuần Việt” trong ngôn ngữ tạo hình và nghệ thuật thể hiện. Một điều khá lý thú là, sau khi Cô Ba Sài Gòn được chiếu rộng rãi, bộ phim đã tạo nên hiệu ứng xã hội khá tích cực khi trong Tết vừa qua tại TP Hồ Chí Minh xuất hiện nhiều tà áo dài may mới theo style trang phục nhân vật của bộ phim này.
Xứng đáng để thừa nhận và trân trọng những cố gắng của những nhà sản xuất phim truyện điện ảnh phía Nam.
Những tia nắng Vàng phương Nam đang đón đợi những cánh Diều !
Tác giả bài viết: Đỗ Lệnh Hùng Tú
Nguồn tin: vanhocquenha.vn
Từ khóa:

n/a

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 
  
   Cổng thông tin chính thức của HỘI ĐIỆN ẢNH TP.HCM
   Địa chỉ: 81 Trần Quốc Thảo (lầu 6), Phường 7,  Quận 3, TP.HCM - ĐT: 08.39321229
   Email: hoidienanhtphcm@gmail.com Giấy phép số 50/GP-ICP-STTTT.